Thư viện số - Giải pháp lưu trữ nguồn tri thức khổng lồ

Khái niệm về thư viện chắc hẳn không còn lạ lẫm đối với mọi người. Qua nhiều giai đoạn hình thành phát triển, thư viện ngày càng có nhiều hình thái khác nhau. Để bắt kịp xu hướng và đáp ứng nhu cầu thông tin của người dùng, công nghệ thông tin đã khai sinh ra khái niệm thư viện số.

1. Thế nào là thư viện số?

Thư viện số

Thư viện số là hình thức quản lý, lưu trữ và khai thác tất cả các định dạng tài liệu điện tử như Sách nói, ebook, Âm thanh, Hình ảnh, Bản đồ - GIS điện tử, Báo in/ Tạp chí điện tử…Quản lý mọi thông tin bạn đọc thông qua tài khoản. Chuẩn hoá nghiệp vụ thông tin thư viện Việt Nam và Quốc tế

Có thể nói thư viện số là nền tảng lưu trữ tài nguyên tri thức dưới dạng số hóa thông qua công nghệ thông tin hiện đại, thoát khỏi cách lưu trữ truyền thống thông qua sách và cách chứa đựng trong không gian có kệ, bàn, ghế…

2. So sánh các loại hình thư viện

Tính đến thời điểm hiện tại, có 3 loại hình thư viện đang cùng tồn tại: thư viện truyền thống, thư viện điện tử và thư viện số. Để thấy rõ ưu, nhược điểm của các loại hình thư viện. Ta cùng làm một so sánh nhỏ giữa 2 loại hình có đặc điểm khác biệt rõ ràng nhất là thư viện truyền thống và thư viện số


Đặc điểm

Thư viện truyền thống

Thư viện số

Định dạng tài liệu

Giấy, mẫu vật

Số hóa thông tin, tài liệu

Cách sử dụng và quản lý

Tìm kiếm thủ công thông qua sách, tài liệu bằng giấy, mẫu vật

Lưu trữ trên nền tảng trực tuyến và truy xuất thông qua các thiết bị có kết nối Wifi

Ưu điểm nổi bật

Chi phí đầu tư không cao

- Khối lượng thông tin lưu trữ khổng lồ

- Truy xuất mọi lúc, mọi nơi

Hạn chế

- Nguồn và khối lượng thông tin hạn chế

- Giới hạn thời gian, không gian tìm kiếm

Chi phí đầu tư cho máy móc, hệ thống, phần mềm cao

3. Những lợi ích thư viện số mang lại

-          Nền tảng lưu trữ thông tin khổng lồ, không giới hạn khối lượng thông tin, cách truy xuất nhanh chóng và tiện lợi

-          Đa dạng cách tiếp cận thông tin cho người dùng, là nền tảng để kết nối vạn vật thông qua Internet

-          Định danh, đặt tên riêng biệt cho mỗi nguồn tài liệu khác nhau để không trùng lặp trong tìm kiếm và quản lý

-          Cập nhật nhanh chóng các thông tin, tri thức mới

-          Xây dựng được cơ cấu, hệ thống tìm kiếm theo bộ sưu tập, thư mục, từ khóa…tăng tốc độ và độ chính xác khi tìm kiếm

-          Quản lý thông tin người dùng thông qua tài khoản

-          Liên kết, tương tác giữa nguồn tài liệu với người đọc và người đọc với người đọc

-          Dễ dàng liên kết nhiều thư viện số lại với nhau tạo môi trường chia sẻ rộng mở

4. Xây dựng thư viện số như thế nào?

Thư viện điện tử

4.1. Số hóa tài liệu

Số hoá là việc chuyển đổi hình thức các dữ liệu, thông tin truyền thống như bản in, bản viết tay trên giấy, trên tranh, ảnh,… sang dạng dữ liệu cho các thiết bị tin học có thể đọc. Muốn có thư viện số, trước tiền nguồn tài liệu phải có định dạng số hóa trước

Hiện tại, Sao Mai kết hợp với Nhà xuất bản Giáo dục, Nhà xuất bản Gia Định, Công ty Sách điện tử và E-book để thực hiện việc số hoá tài liệu sách giáo khoa, sách tham khảo, từ điển,…theo quy chuẩn của Bộ giáo dục và Đào tạo

4.2. Ứng dụng công nghệ tiên tiến trong hoạt động và quản lý

Để quản lý nguồn tài liệu đã được số hóa, ta cần những trang thiết bị công nghệ và các phần mềm để vận hành và quản lý. Thiết bị bao gồm máy chủ, các hệ thống máy cơ sở và thiết bị truy xuất thông tin từ phía người dùng (điện thoại thông minh, máy tính, laptop, máy tính bảng…)

Việc tổng hợp và tổ chức thông tin trên thư viện số sẽ khác với việc trình bày đơn thuần thông tin trên các Website. Các thiết bị và phần mềm chuyên biệt sẽ xây dựng từng bộ sưu tập tài liệu với những tiêu chí và chủ đề riêng, đồng thời tạo ra những giao diện tối ưu nhất cho người dùng.

5. Giải pháp thư viện số tại Sao Mai Group

Thư viện điện tử

Sở hữu kinh nghiệm 17 năm trong ngành Thiết bị và Giải pháp Công nghệ cho ngành Giáo dục. Sao Mai hiện cung cấp hệ thống thư viện số thỏa mãn các tiêu chí:

-          Lấy người dùng làm trung tâm

-          Liên kết các thư viện và tài nguyên thông tin trực tuyến trên internet giao thức Z39.50

-          Nhập/Xuất dữ liệu theo tiêu chuẩn ISO 2709

-          Số hóa và tìm kiếm toàn văn các nguồn tài liệu từ các định dạng tập tin khác nhau như: Word, Excel, Power Point, Pdf, Html, Rtf, Chm, Prc…

-          Hoàn toàn thích hợp để ứng dụng và triển khai cho các thư viện có điều kiện lưu trữ tài liệu số với khối lượng lớn

-          Quản lý bổ sung, biên mục nội dung bài viết số báo in/tạp chí theo kỳ

-          Chia sẻ tài nguyên và đảm bảo bản quyền tài liệu số

-          Bảo mật và phân quyền chặt chẽ

-          Tích hợp dễ dàng với các phần mềm thư viện hóa có sẵn


Chia sẻ:
Bài viết cùng danh mục:
Viết Bình luận